W Mikołajkach zakończył się XI Europejski Kongres Samorządów (EKS) – jedno z najważniejszych wydarzeń poświęconych tematyce rozwoju lokalnego i regionalnego w Europie. Przez dwa dni stolica polskiego żeglarstwa była miejscem spotkań przedstawicieli samorządów, administracji państwowej, świata nauki, organizacji pozarządowych oraz biznesu z Polski i wielu krajów Europy. Samorząd Warmii i Mazur był Głównym Partnerem wydarzenia.

Tegoroczna edycja Kongresu odbywała się pod hasłem „Samorząd w czasach niepewności – lokalne odpowiedzi na globalne wyzwania”. Wydarzenie zgromadziło ponad 3 tysiące uczestników.

W tym roku było z nami 3000 gości z 33 krajów.  W Kongresie uczestniczyło 1100 samorządowców z Polski i zagranicy, w tym: 

  • 5 marszałków i 11 wicemarszałków  
  • 59 Prezydentów   
  • 186 Burmistrzów   
  • 111 Starostów   
  • 189 Wójtów   

W Kongresie wzięło udział wielu przedstawicieli władz samorządowych i regionalnych, w tym m.in. Marcin Kuchciński – Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego, Paweł Gancarz – Marszałek Województwa Dolnośląskiego, Łukasz Smółka – Marszałek Województwa Małopolskiego, Jarosław Stawiarski – Marszałek Województwa Lubelskiego, Renata Janik – Marszałek Województwa Świętokrzyskiego, Rafał Trzaskowski – Prezydent miasta stołecznego Warszawy, Robert Szewczyk – Prezydent Olsztyna, Konrad Fijołek – Prezydent Rzeszowa, Agata Wojda – Prezydent Kielc, Anna Augustyniak – Wiceprezydent Lublina, Stanisław Jastrzębski – Prezes Związku Gmin Wiejskich RP, Adam Ciszkowski – Prezes Związku Samorządów Polskich, Adam Krzysztoń, Sławomir Snarski, Andrzej Potępa – Wiceprezesi Związku Powiatów Polskich. Podczas Kongresu Prezydent Karol Nawrocki powołał 92 samorządowców do Rady Samorządu Terytorialnego przy Prezydencie RP.  

XI edycja EKS przyciągnęła większą liczbę przedstawicieli administracji centralnej, samorządu i liderów biznesu niż kiedykolwiek wcześniej. Na wydarzeniu mogliśmy zobaczyć Karola Nawrockiego, Prezydenta RP, Krzysztofa Gawkowskiego, Wicepremiera i Ministra Cyfryzacji, Katarzynę Pełczyńską-Nałęcz, Minister Funduszy i Polityki Regionalnej, Marcina Kulaska, Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego  a także innych przedstawicieli rządu: Stanisława Bukowca, Sekretarza Stanu, Pełnomocnika Rządu ds. Przeciwdziałania Wykluczeniu Komunikacyjnemu, Ministerstwo Infrastruktury, Paulinę Piechna-Więckiewicz , Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Edukacji Narodowej, Jana Szyszkę, Sekretarza Stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej, Bożenę Żelazowską, Sekretarza Stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Karolinę Zioło-Pużuk, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Sebastiana Gajewskiego, Podsekretarza Stanu w Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Tomasza Lewandowskiego, Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Rozwoju  
i Technologii, Marię Mrówczyńską, Podsekretarza Stanu, Ministerstwo Nauki  i Szkolnictwa Wyższego, Katarzynę Nowakowską, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Rafała Rosińskiego, Podsekretarza Stanu  w Ministerstwie Cyfryzacji. 

Bardzo szeroka była też reprezentacji polskich polityków,  wśród których byli m.in. Krzysztof Bosak, Wicemarszałek Sejmu, Leszek Miller, b. Premier RP, Mateusz Morawiecki, b. Premier RP i Przewodniczący Partii Europejskich Konserwatystów i Reformatorów, Rafał Trzaskowski, Wiceprzewodniczący Koalicji Obywatelskiej i Prezydent Warszawy,  Senator Krzysztof Kwiatkowski, Senator Stanisław Karczewski, posłanka Urszula Pasławska, poseł Piotr Gliński, poseł Dariusz Wieczorek i Jacek Protas, poseł do Parlamentu Europejskiego. 

W trakcie kongresu odbyło się także ponad 20 spotkań autorskich, w których swoje ostatnie publikacje prezentowali m.in. Jerzy Bralczyk, Rafał Trzaskowski, Grzegorz Kołodko, Stanisław Karczewski, Przemysław Sadura, Leszek Miller, Bogusław Chrabota, Jacek Czaputowicz, Karolina Olejak, Gniewosz Oliwa i Zbigniew Parafianowicz. 

W Kongresie uczestniczyła rekordowa liczba (14) organizacji samorządowych:  Związek Województw RP, Związek Samorządów Polskich, Unia Miasteczek Polskich, Związek Powiatów Polskich, Ruch Samorządowy TAK! dla Polski, Federacja Regionalnych Związków Gmin i Powiatów RP, Ogólnopolskie Porozumienie Organizacji Samorządowych, Stowarzyszenie Gmin RP Euroregion Bałtyk,  Śląski Związek Gmin i Powiatów, Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Małopolski, Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Wielkopolski, Związek Gmin Lubelszczyzny, Związek Gmin Pomorskich, Związek Gmin Warmińsko-Mazurskich. 

Samorząd wobec współczesnych wyzwań

Program obejmował ponad 250 wydarzeń – debat, paneli dyskusyjnych, sesji plenarnych, warsztatów oraz spotkań autorskich. Podczas Kongresu dyskutowano o roli samorządów w świecie dynamicznych zmian gospodarczych, społecznych i technologicznych. W centrum uwagi znalazły się m.in. kwestie bezpieczeństwa, zrównoważonego rozwoju, inwestycji regionalnych, cyfryzacji administracji oraz jakości życia mieszkańców.

Debaty pokazały, że lokalne wspólnoty coraz częściej muszą odpowiadać na wyzwania o globalnym charakterze – od transformacji energetycznej i zmian klimatycznych, po cyfryzację usług publicznych czy migracje. Samorządy, działając najbliżej mieszkańców, potrafią szybciej identyfikować potrzeby swoich społeczności i wdrażać rozwiązania dopasowane do lokalnych realiów.

Podczas EKS odbyły się 3 panele dyskusyjne pod patronatem Samorządu Warmii i Mazur:

  1. Rola lotnisk regionalnych w rozwoju województwa

Panel poświęcony znaczeniu lotnisk regionalnych jako istotnego czynnika rozwoju społeczno-gospodarczego województw. Dyskusja skupiła się na roli infrastruktury lotniczej w zwiększaniu dostępności komunikacyjnej regionu, przyciąganiu inwestycji, rozwoju turystyki oraz wzmacnianiu konkurencyjności gospodarczej, a także na wyzwaniach i kierunkach dalszego rozwoju lotnisk regionalnych we współpracy z samorządami.

Moderator:

Piotr Burczyk, Dyrektor Departamentu Koordynacji Promocji, Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko-Mazurskiego, Polska

Paneliści:

Wiktor Wójcik, Prezes Zarządu, Port Lotniczy Olsztyn – Mazury, Polska
Katarzyna Sobiech, Wicemarszałkini, Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko-Mazurskiego, Polska
Witold Kielich, Dyrektor Departamentu Infrastruktury i Geodezji, Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko-Mazurskiego, Polska
Florian Romanowski, Prezes Zarządu, OPEGIEKA Sp. z o.o., Polska

2. Od kryzysu do nadziei: jak Warmia i Mazury budują system psychiatrii dziecięcej

Polska mierzy się z kryzysem psychiatrii dziecięcej. Codziennie 6 niepełnoletnich podejmuje próbę samobójczą. W całym kraju pracuje zaledwie 564 psychiatrów dziecięcych, a czas oczekiwania na wizytę sięga 8 miesięcy. Raport NIK z 2024 roku stwierdza jednoznacznie: system jest niewydolny. Samorząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego wdraża konkretne rozwiązanie – budowę Północnego Centrum Psychiatrii Dziecięcej w Ameryce koło Olsztyna. To największa tego typu inwestycja w Polsce północnej. Dyskusja dotyczyła roli samorządów w ratowaniu systemu, wyzwań kadrowych oraz współpracy między oświatą a ochroną zdrowia.

Moderator:

Łukasz Łukaszewski, Dyrektor Departamentu Zdrowia, Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko-Mazurskiego, Polska

Paneliści:

Iwona Orkiszewska, Dyrektor, Wojewódzki Zespół Lecznictwa Psychiatrycznego w Olsztynie, Polska
Roman Lewandowski, Dyrektor, Wojewódzki Szpital Rehabilitacyjny dla Dzieci w Ameryce, Polska
Jolanta Skrzypczyńska, Warmińsko-Mazurska Kurator Oświaty, Kuratorium Oświaty w Olsztynie, Polska
Adrian Kowalski, Konsultant wojewódzki w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży, Wojewódzki Szpital Rehabilitacyjny dla Dzieci w Ameryce, Polska
Leszek Dowgiałło, Dyrektor, Centrum Edukacji i Rozwoju PROGRESOWNIA, Polska
Anna Królak-Sawczuk, Ordynator Oddziału Psychiatrycznego dla Dzieci i Młodzieży, Wojewódzki Zespół Lecznictwa Psychiatrycznego w Olsztynie, Polska

3. Dziedzictwo kulturowe jako czynnik rozwoju gmin Warmii, Mazur i Powiśla w opinii samorządowców

Dziedzictwo kulturowe bardzo często jest wykorzystane do rozwoju lokalnego, generującego realne korzyści ekonomiczne i społeczne samorządom terytorialnym. Promocja i organizacja wydarzeń odwołujących się do przeszłości danych miejsc przekłada się na wzrost odwiedzających turystów, w konsekwencji rozwijają się firmy zaspokajające potrzeby turystów. Warmia i Mazury to region o bogatej przeszłości z dziedzictwem materialnym i unikatowym krajobrazem kulturowym, który od 80 lat został włączony w skład państwa polskiego. Samorządy Warmii i Mazur mają realne problemy związane z polityką pamięci, co jest obszarem do dyskusji.

Moderator:

Zbigniew Kudrzycki, Sekretarz Gminy, Urząd Gminy Jedwabno, Polska

Paneliści:

Stefan Ochman, Burmistrz, Urząd Miasta Szczytno, Polska
Krzysztof Szulborski, Burmistrz, Urząd Miejski w Miłakowie, Polska
Sławomir Ambroziak, Wójt, Urząd Gminy Jedwabno, Polska
Maria Anna Bąkowska, Członkini Zarządu, Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko-Mazurskiego, Polska
Justyna Sarna-Pezowicz, II Zastępca Prezydenta, Urząd Miasta Olsztyn, Polska

Ponadto Sylwia Jaskulska – Wicemarszałkini Województwa Warmińsko-Mazurskiego była panelistką w panelu pt. Gdzie szukać pomocy czyli jak skutecznie walczyć z uzależnieniem w lokalnych środowiskach i kto ma tą walkę prowadzić?, a Robert Turlej – Członek Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego wziął udział w panelu pt. Inwestycje mieszkaniowe a konkurencyjność regionów.

Warmia i Mazury gospodarzem międzynarodowego dialogu

Organizacja Kongresu w Mikołajkach po raz kolejny potwierdziła znaczenie Warmii i Mazur jako miejsca spotkań i dialogu o przyszłości Europy. Region, znany z wyjątkowych walorów przyrodniczych, staje się również przestrzenią ważnych debat o rozwoju gospodarczym i społecznym.

Uczestnicy Kongresu mieli okazję nie tylko wziąć udział w licznych dyskusjach, ale także poznać potencjał regionu – jego ofertę turystyczną, gospodarczą i inwestycyjną. Wiele rozmów dotyczyło także roli samorządów w budowaniu nowoczesnych i konkurencyjnych regionów, które potrafią łączyć rozwój gospodarczy z troską o środowisko i jakość życia mieszkańców.

Platforma wymiany doświadczeń

Europejski Kongres Samorządów od lat stanowi ważną platformę wymiany doświadczeń i dobrych praktyk między liderami lokalnych społeczności z różnych krajów. Spotkania i dyskusje w Mikołajkach pokazały, jak istotna jest współpraca ponad granicami oraz dialog między samorządami, biznesem i instytucjami publicznymi.

XI edycja wydarzenia potwierdziła, że w czasach niepewności i szybkich zmian siłą samorządów jest współpraca, otwartość na nowe rozwiązania i zdolność do wspólnego poszukiwania odpowiedzi na wyzwania współczesnego świata. Warmia i Mazury po raz kolejny stały się miejscem, w którym rodzą się pomysły i inicjatywy wpływające na przyszłość lokalnych wspólnot w całej Europie.

Duża liczba partnerów medialnych 

Europejski Kongres Samorządów odbił się szerokim echem w mediach. 
Jego obrady relacjonowali przedstawiciele ponad 70 redakcji z Polski i zagranicy,  
w tym wszystkich najważniejszych w naszym kraju jak m.in. TVP, TVP INFO, Polsat News, TVN24, Telewizja Republika, Rzeczpospolita, Polska Agencja Prasowa, Dziennik Gazeta Prawna, Polskie Radio, RMF FM, Wprost, Polska Press Grupa. W tym roku partnerami kongresu było 48 tytułów prasowych, redakcji telewizyjnych, radiowych i internetowych. XI EKS był także jednym z najczęściej komentowanych tematów na Twitterze i LinkedIn, co pokazuje rosnące zainteresowanie debatą na temat przyszłości samorządów.

Zobacz relację zdjeciową: